El Castillo (Kukulkan)

Bij de Gran Plaza staat de hoofdtempel van Chichén Itzá, de beroemde El Castillo (dat ook Kukulcán genoemd). Deze spectaculaire piramide is het symbool van Chichén Itzá. In tegenstelling tot de meeste andere Mayatempels is El Castillo een haast zakelijk monument, nauwelijks gedecodeerd. In wezen spreken hier alleen de hoekige, symmetrische vormen. Maar achter deze nuchtere architectuur gaat een gecompliceerde symboliek schuil. De Mayakalender, de godenwereld en de astronomie dicteerden de vormgeving van El Castillo. Om te beginnen refereert de vierkante vorm van de piramide aan de kosmische voorstelling van de Maya's. Zij zagen de kosmos als een plat vierkant, gedragen door vier reuzen. De negen terrassen verwijzen naar de negen verdiepingen van het dodenrijk. bovendien wordt elke kant van de piramide als het ware door een trap in tweeën verdeeld: de resulterende 18 delen komen overeen met de 18 maanden van het mayajaar. Daarnaast heeft elke trap 91 treden dat maal vier het getal 364 geeft. Dit is geen rekenfoutje want de laatste dag van het jaar is het bovenste platform, de laatste stap die je maakt om de tempel te bereiken. De weinige decoraties die wel aanwezig zijn, zijn gewijd aan de goden, met name aan Kukulcán, de god van de elementen, gesymboliseerd door de gevederde slang. Geraffineerd eindigen de balustraden van de trap aan de noordzijde van de piramide en twee enorme slangenkoppen met een boosaardige blik en geopende bek. Aan deze trap hebben bouwmeesters, mathematici en astronomen gewerkt. Samen hebben ze een spectaculair fenomeen gecreëerd. Elk jaar aan het begin van de lente en herfst schijnt de namiddagzon schuin op de noordwesthoek van de piramide. De negen hoeken van de terrassen werpen vervolgens langzaam hun schaduw op de balustrade van de trap aan de noordzijde. Dit schaduwspel neemt tenslotte het 34m lange silhouet van de slang aan, dat naadloos aansluit op de gebeeldhouwde slangenkop onderaan de trap. Het schaduwspel wekt de illusie dat Kukulcán afdaalt naar de aarde; een uitdrukking van de harmonie tussen hemel en aarde. Onder de huidige piramide ligt nog een uitzonderlijk gaaf bewaard gebleven piramidetempel met de rode Jaguar-troon, een zeldzaam kunstwerk ingelegd met jade.

Het schaduwspel van de neerdalende slang dat zich afspeelt aan het begin van van de lente en de herfst